People & Culture Excellence
หมวดหมู่ความรู้ : People & Culture Excellence
30 ต.ค. 2569
19
0
จากคนเก่งงาน สู่ผู้นำที่สร้างทีมเก่ง
From Executor to Enabler: Unlocking Team Potential
| เมื่อการเป็นผู้นำ ไม่ใช่แค่การทำงานให้สำเร็จ
ในธุรกิจอาหารสัตว์เลี้ยงที่ต้องอาศัยความเชี่ยวชาญด้านผลิตภัณฑ์ มาตรฐานคุณภาพ และการทำงานร่วมกันของหลากหลายสายงาน บุคลากรถือเป็นหนึ่งในกำลังสำคัญที่ขับเคลื่อนความสำเร็จขององค์กร
สำหรับ บริษัท เพอร์เฟค คอมพาเนียน กรุ๊ป จำกัด (PCG) การพัฒนาบุคลากรจึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการเพิ่มทักษะในการทำงาน แต่ยังครอบคลุมถึงการเสริมสร้างภาวะผู้นำที่สามารถพัฒนาคน สร้างความไว้วางใจ และส่งเสริมการทำงานเป็นทีม
เพราะผู้นำที่ดีไม่ใช่เพียงคนที่สามารถทำงานได้เก่งหรือแก้ปัญหาได้ด้วยตนเอง แต่คือคนที่สามารถสร้างสภาพแวดล้อมให้สมาชิกในทีมกล้าคิด กล้าสื่อสาร เรียนรู้ และเติบโตไปด้วยกัน
แนวคิดนี้เป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตร Unleash to Transform: From Executor to Enabler ซึ่งมุ่งพัฒนาผู้นำให้เปลี่ยนบทบาทจาก ผู้ลงมือทำ (Executor) สู่ ผู้สร้างศักยภาพทีม (Enabler)
บทความนี้จึงรวบรวม 6 เครื่องมือสำคัญ ที่ช่วยให้ผู้นำเข้าใจตนเอง เข้าใจทีม และสร้างการเรียนรู้ร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ
1. Wheel of Emotion
รู้จักอารมณ์ของตัวเอง จุดเริ่มต้นของการเป็นผู้นำที่ดี
หลายครั้งเราอาจรู้สึกเพียงว่า “หงุดหงิด” หรือ “เครียด” แต่แท้จริงแล้วอารมณ์ของคนเรามีความละเอียดอ่อนมากกว่านั้น เช่น ผิดหวัง กังวล ลังเล หรือคาดหวัง
Wheel of Emotion คือเครื่องมือที่ช่วยให้เราสามารถระบุและทำความเข้าใจอารมณ์ของตนเองได้ชัดเจนยิ่งขึ้น เมื่อสามารถเรียกชื่ออารมณ์ที่กำลังเกิดขึ้นได้ ก็จะช่วยให้เข้าใจสาเหตุของความรู้สึก และเลือกวิธีตอบสนองได้อย่างเหมาะสม
สำหรับผู้นำ การตระหนักรู้และจัดการอารมณ์ของตนเองเป็นทักษะสำคัญ โดยเฉพาะเมื่อต้องเผชิญกับความกดดัน การตัดสินใจ หรือสถานการณ์ที่ไม่เป็นไปตามความคาดหวัง
ตัวอย่างการนำไปใช้
เมื่อพบว่าทีมทำงานผิดพลาด แทนที่จะตอบสนองด้วยความหงุดหงิดทันที ผู้นำอาจเริ่มจากการสำรวจอารมณ์ของตนเอง ตั้งสติ และพูดคุยเพื่อทำความเข้าใจสาเหตุของปัญหา
Key Takeaway: เข้าใจอารมณ์ของตัวเอง เพื่อเลือกวิธีตอบสนองที่เหมาะสมกับผู้อื่น
2. Psychological Safety
สร้างพื้นที่ปลอดภัย ให้ทีมกล้าคิด กล้าพูด และกล้าเรียนรู้
หลายคนอาจเข้าใจว่า “ทีมที่ดี” คือทีมที่ไม่มีความขัดแย้ง แต่ในความเป็นจริง ทีมที่มีประสิทธิภาพควรเป็นทีมที่สมาชิกสามารถตั้งคำถาม แสดงความคิดเห็น แจ้งปัญหา และยอมรับความผิดพลาดได้ โดยไม่ต้องกังวลว่าจะถูกตำหนิหรือถูกทำให้อับอาย
แนวคิดนี้เรียกว่า Psychological Safety หรือความปลอดภัยทางจิตใจ ซึ่งเป็นบรรยากาศการทำงานที่สมาชิกในทีมรู้สึกว่าสามารถแสดงออกและเรียนรู้ร่วมกันได้
การสร้าง Psychological Safety ไม่ได้หมายถึงการปล่อยผ่านความผิดพลาด หรือหลีกเลี่ยงการให้ Feedback แต่คือการเปิดใจรับฟัง สื่อสารด้วยความเคารพ และร่วมกันค้นหาแนวทางปรับปรุง
ตัวอย่างการนำไปใช้
ในการทำงานที่ต้องประสานงานระหว่างฝ่ายผลิต ฝ่ายควบคุมคุณภาพ และหน่วยงานอื่น ๆ หากสมาชิกในทีมพบความผิดปกติหรือปัญหาที่อาจกระทบต่อการทำงาน ผู้นำควรสร้างบรรยากาศที่ทำให้ทุกคนกล้าแจ้งปัญหาได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ เพื่อร่วมกันหาทางแก้ไข
Key Takeaway: ทีมที่ปลอดภัย ไม่ใช่ทีมที่ไม่เคยผิดพลาด แต่คือทีมที่กล้าพูด กล้าถาม และเรียนรู้ไปด้วยกัน
3. 4 Coaching Questions
เปลี่ยนจากการให้คำตอบ เป็นการตั้งคำถามเพื่อสร้างการเรียนรู้
การเป็นผู้นำไม่ได้หมายความว่าต้องมีคำตอบให้ทีมในทุกสถานการณ์
บางครั้งการตั้งคำถามที่ดีอาจช่วยให้สมาชิกในทีมได้คิด วิเคราะห์ ตัดสินใจ และเรียนรู้ด้วยตนเองมากกว่าการบอกคำตอบทันที
4 Coaching Questions เป็นกรอบการตั้งคำถามที่ช่วยให้การสนทนาเพื่อพัฒนาทีมมีทิศทางชัดเจน ประกอบด้วย
-
Reality — เข้าใจสถานการณ์: ตอนนี้เกิดอะไรขึ้น? มีข้อเท็จจริงอะไรที่เราควรรู้?
-
Thinking — สำรวจทางเลือก: คิดว่ามีวิธีไหนที่สามารถแก้ไขสถานการณ์นี้ได้บ้าง?
-
Ownership — สร้างความรับผิดชอบ: จากทางเลือกที่มี จะเลือกทำอะไร และจะเริ่มต้นอย่างไร?
-
Reflection — ทบทวนการเรียนรู้: จากสิ่งที่เกิดขึ้น เราได้เรียนรู้อะไร และครั้งหน้าจะทำให้ดีขึ้นอย่างไร?
ตัวอย่างการนำไปใช้
เมื่อสมาชิกในทีมเข้ามาปรึกษาปัญหา แทนที่หัวหน้าจะรีบบอกวิธีแก้ไข อาจเริ่มจากการถามว่า “คิดว่าอะไรเป็นสาเหตุของปัญหานี้?” และ “ถ้าต้องเลือกวิธีแก้ไขด้วยตัวเอง จะเลือกทำอย่างไร?”
ทั้งนี้ ในสถานการณ์เร่งด่วนหรือเกี่ยวข้องกับความปลอดภัย ผู้นำยังจำเป็นต้องให้คำแนะนำหรือสั่งการที่ชัดเจนตามความเหมาะสม
Key Takeaway: คำถามที่ดี ช่วยสร้างคนที่คิดเป็น แก้ปัญหาเป็น และรับผิดชอบต่อการตัดสินใจของตนเอง
4. GRPI Model
ทีมที่ดี เริ่มจากเป้าหมายและความเข้าใจที่ตรงกัน
แม้สมาชิกในทีมจะมีความสามารถ แต่หากไม่เข้าใจเป้าหมาย บทบาท หรือวิธีการทำงานร่วมกัน ก็อาจทำให้เกิดความสับสน ความผิดพลาด หรือการทำงานซ้ำซ้อน
GRPI Model เป็นกรอบแนวคิดที่ช่วยให้ทีมทบทวนองค์ประกอบสำคัญของการทำงานร่วมกัน 4 ด้าน ได้แก่
-
Goal — เป้าหมาย: ทีมมีเป้าหมายร่วมกันที่ชัดเจนหรือไม่?
-
Role — บทบาท: ทุกคนเข้าใจหน้าที่และความรับผิดชอบของตนเองหรือไม่?
-
Process — กระบวนการ: ทีมมีขั้นตอนและวิธีการทำงานร่วมกันที่ชัดเจนหรือไม่?
-
Interpersonal Relationship — ความสัมพันธ์: สมาชิกในทีมไว้วางใจ สื่อสาร และทำงานร่วมกันได้ดีเพียงใด?
ตัวอย่างการนำไปใช้
ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ที่ต้องอาศัยความร่วมมือจาก R&D, Marketing, Production และ QA การกำหนดเป้าหมายร่วมกัน แบ่งบทบาทให้ชัดเจน และกำหนดกระบวนการประสานงาน จะช่วยลดความเข้าใจคลาดเคลื่อนระหว่างหน่วยงาน
Key Takeaway: ทีมที่มีประสิทธิภาพ ไม่ได้เกิดจากคนเก่งเพียงอย่างเดียว แต่ต้องมีเป้าหมาย บทบาท กระบวนการ และความสัมพันธ์ที่สนับสนุนกัน
5. Safe Response vs Unsafe Response
วิธีตอบสนองของผู้นำ ส่งผลต่อความกล้าแสดงออกของทีม
ทุกครั้งที่สมาชิกในทีมเข้ามาปรึกษา เสนอความคิดเห็น หรือยอมรับความผิดพลาด วิธีตอบสนองของหัวหน้าอาจเป็นสิ่งที่กำหนดว่าครั้งต่อไปพวกเขาจะยังกล้าพูดอีกหรือไม่
Unsafe Response คือการตอบสนองที่อาจทำให้อีกฝ่ายรู้สึกไม่ปลอดภัย เช่น การขัดจังหวะ รีบตัดสิน ประชด หรือปฏิเสธความคิดเห็นโดยไม่รับฟัง
ในทางกลับกัน Safe Response คือการรับฟังอย่างตั้งใจ ตั้งคำถามเพื่อทำความเข้าใจ และเปิดโอกาสให้ร่วมกันค้นหาทางออก
|
Safe Response |
Unsafe Response |
|
รับฟังจนจบโดยไม่ขัดจังหวะ |
รีบแทรกหรือพูดแทน |
|
ถามเพื่อเข้าใจสาเหตุและมุมมอง |
รีบตัดสินก่อนมีข้อมูลครบ |
|
เคารพความคิดเห็นที่แตกต่าง |
ปฏิเสธหรือประชดความคิดเห็น |
|
ชวนคิดและร่วมกันหาทางออก |
สั่งการทันทีโดยไม่เปิดโอกาสให้คิด |
6. C.O.I.N. Model
Feedback ที่ดี ช่วยให้คนพัฒนา ไม่ใช่ทำให้คนรู้สึกผิด
การให้ Feedback เป็นหนึ่งในบทบาทสำคัญของผู้นำ แต่ Feedback ที่มีประสิทธิภาพไม่ใช่การวิจารณ์ตัวบุคคล หากเป็นการสะท้อนพฤติกรรมและผลกระทบที่เกิดขึ้น เพื่อช่วยให้เกิดการเรียนรู้และปรับปรุง
C.O.I.N. Model เป็นกรอบการให้ Feedback ที่ช่วยให้การสื่อสารมีความชัดเจนและสร้างสรรค์ ประกอบด้วย
-
Context — บริบท: อธิบายเหตุการณ์หรือสถานการณ์ที่เกิดขึ้น
-
Observation — พฤติกรรม: ระบุสิ่งที่สังเกตเห็นโดยใช้ข้อเท็จจริง
-
Impact — ผลกระทบ: อธิบายผลที่เกิดขึ้นจากพฤติกรรมนั้น
-
Next Step — แนวทางต่อไป: ร่วมกันกำหนดสิ่งที่ควรปรับปรุงหรือพัฒนาตัวอย่างการนำไปใช้
เมื่อพนักงานแจ้งว่าทำงานผิดพลาด แทนที่จะถามว่า “ทำไมถึงทำผิดอีกแล้ว?” หัวหน้าอาจเปลี่ยนเป็น “ช่วยเล่าให้ฟังหน่อยว่าเกิดอะไรขึ้น และเราจะป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำได้อย่างไร?”
การเปลี่ยนวิธีตอบสนองเพียงเล็กน้อย สามารถช่วยให้การสนทนามุ่งไปที่การแก้ไขปัญหาและการเรียนรู้มากกว่าการกล่าวโทษ
Key Takeaway: วิธีที่ผู้นำตอบสนองในวันนี้ อาจส่งผลต่อความกล้าสื่อสารของทีมในวันต่อไป
ตัวอย่างการนำไปใช้
แทนที่จะบอกว่า “คุณทำงานไม่ละเอียดเลย” อาจเปลี่ยนเป็น
-
Context: ในการส่งรายงานการผลิตเมื่อวานนี้
-
Observation: มีข้อมูลบางส่วนที่ยังไม่ได้ตรวจสอบก่อนส่ง
-
Impact: ทำให้ทีมต้องใช้เวลาเพิ่มเติมในการตรวจสอบและแก้ไข
-
Next Step: ครั้งต่อไปเราจะมีวิธีตรวจสอบข้อมูลก่อนส่งอย่างไร เพื่อให้รายงานถูกต้องมากขึ้น?
วิธีนี้ช่วยให้ผู้รับ Feedback เข้าใจสิ่งที่ต้องปรับปรุงอย่างชัดเจน โดยไม่รู้สึกว่าตนเองกำลังถูกตัดสินจากความผิดพลาดเพียงครั้งเดียว
Key Takeaway: Feedback ที่ดี ไม่ใช่การบอกว่าใครผิด แต่คือการช่วยให้เห็นว่าครั้งต่อไปจะทำให้ดีขึ้นได้อย่างไร
Learning in Action @ PCG
จากแนวคิดในห้องเรียน สู่การพัฒนาภาวะผู้นำ
แนวคิดและเครื่องมือทั้ง 6 เรื่องนี้เป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้ในหลักสูตร Unleash to Transform: From Executor to Enabler ที่ PCG นำมาใช้พัฒนาศักยภาพผู้นำ
การเรียนรู้เหล่านี้มุ่งส่งเสริมให้ผู้นำได้ทบทวนบทบาทของตนเอง เรียนรู้วิธีเข้าใจคน สื่อสารอย่างสร้างสรรค์ และสนับสนุนให้สมาชิกในทีมสามารถคิดและแก้ไขปัญหาได้ด้วยตนเอง
เพราะเป้าหมายของการพัฒนาผู้นำ ไม่ได้อยู่ที่การรู้จักเครื่องมือเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่การนำแนวคิดเหล่านั้นไปปรับใช้กับสถานการณ์จริงในการทำงานอย่างต่อเนื่อง
พื้นที่แนะนำสำหรับแทรกภาพกิจกรรมการเรียนรู้ของ PCG พร้อมคำบรรยายภาพ
บทสรุป | สร้างผู้นำที่เติบโตไปพร้อมกับทีม
การเปลี่ยนจากคนที่ทำงานเก่ง ไปสู่ผู้นำที่สามารถพัฒนาทีมได้ ไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นเพียงชั่วข้ามคืน แต่เริ่มต้นจากพฤติกรรมเล็ก ๆ ในแต่ละวัน
ไม่ว่าจะเป็นการรู้เท่าทันอารมณ์ของตัวเอง การสร้างบรรยากาศที่เปิดกว้าง การตั้งคำถามแทนการให้คำตอบ การสร้างความเข้าใจร่วมกันภายในทีม หรือการให้ Feedback อย่างสร้างสรรค์
สำหรับ PCG การพัฒนาผู้นำผ่านหลักสูตร Unleash to Transform เป็นหนึ่งในแนวทางที่สนับสนุนให้บุคลากรได้เรียนรู้และพัฒนาบทบาทของตนเอง จากการมุ่งสร้างความสำเร็จด้วยตนเอง ไปสู่การส่งเสริมศักยภาพของคนรอบข้าง
เพราะเมื่อผู้นำสามารถสร้างโอกาสให้สมาชิกในทีมได้เรียนรู้และเติบโต ความสำเร็จก็ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงคนคนเดียว แต่สามารถขยายไปสู่ทีมและองค์กรได้อย่างต่อเนื่อง
“ผู้นำที่ดี ไม่ใช่คนที่ทำได้ทุกอย่าง แต่คือคนที่ทำให้ทีมเติบโตและก้าวไปข้างหน้าได้ด้วยกัน”
บทความหน่วยธุรกิจที่เกี่ยวข้อง
30 ต.ค. 2569
2
0
บางครั้ง ศักยภาพของคนไม่ได้ถูกค้นพบจากสิ่งที่เขาเคยทำมาเพียงอย่างเดียว แต่เกิดขึ้นเมื่อเขาได้รับ โอกาส ให้ลองทำสิ่งใหม่ ได้รับผิดชอบมากขึ้น และได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริง ที่ ALL NOW เราเชื่อว่า การเติบโตของคนเริ่มต้นได้จาก การเรียนรู้ที่เกิดขึ้นจากงานจริง การพัฒนาคนไม่จำเป็นต้องเกิดขึ้นเฉพาะในห้องเรียนหรือหลักสูตรฝึกอบรมเท่านั้น หลายครั้งการเรียนรู้ที่มีความหมายที่สุดเกิดขึ้นระหว่างการทำงานจริง เมื่อคนต้องคิด ตัดสินใจ แก้ปัญหา และปรับสิ่งที่เคยรู้ให้เข้ากับสถานการณ์ใหม่ ที่ ALL NOW คนจึงมีโอกาสเรียนรู้ผ่านการลงมือทำ ได้ลองนำประสบการณ์ของตัวเองมาใช้กับโจทย์ที่หลากหลาย และค่อย ๆ พัฒนาวิธีการทำงานของตัวเองจากสิ่งที่ได้พบเจอจริง บางครั้งสิ่งที่ลองอาจได้ผลตั้งแต่ครั้งแรก บางครั้งต้องปรับและลองใหม่ แต่ทุกประสบการณ์สามารถกลายเป็นบทเรียนที่ช่วยให้คนเข้าใจทั้งงานและตัวเองได้มากขึ้น เมื่อมีพื้นที่ให้ลอง ศักยภาพใหม่ ๆ ก็มีโอกาสปรากฏ ศักยภาพของคนไม่ได้แสดงออกทั้งหมดตั้งแต่วันแรกของการทำงาน บางความสามารถอาจยังไม่เคยถูกนำมาใช้ เพราะยังไม่มีโจทย์ที่เหมาะสม หรือยังไม่มีพื้นที่ให้ได้ลอง องค์กรที่คล่องตัว เปิดพื้นที่ให้คนได้เห็นและทำมากขึ้น ใน ALL NOW พนักงานได้มีโอกาสเห็นภาพการทำงานที่กว้างขึ้น ได้เชื่อมโยงกับงานและทีมที่หลากหลาย และมีโอกาสเข้าไปมีส่วนร่วมกับเรื่องที่อาจอยู่นอกเหนือจากขอบเขตงานเดิมของตัวเอง สภาพแวดล้อมลักษณะนี้ช่วยให้คนสามารถแสดงความสามารถผ่านผลงานจริง และเรียนรู้จากการทำงานร่วมกับผู้อื่น โดยไม่จำเป็นต้องรอให้มีตำแหน่งใหม่หรือบทบาทใหม่ก่อนจึงจะเริ่มเติบโต เพราะในหลายครั้ง โอกาส เกิดขึ้นก่อน ความพร้อม และเมื่อคนได้รับโอกาส พร้อมกับพื้นที่ให้เรียนรู้และปรับตัว ความพร้อมก็สามารถค่อย ๆ เติบโตตามมาได้ จากโอกาส สู่ Ownership และการเติบโต การเปิดโอกาสเพียงอย่างเดียวอาจยังไม่เพียงพอ สิ่งสำคัญคือ คนต้องได้รับความไว้วางใจให้มี Ownership ในสิ่งที่ตนเองรับผิดชอบ ได้คิด ได้ตัดสินใจ และได้เรียนรู้จากผลลัพธ์ของการลงมือทำ เมื่อ Opportunity มาพร้อมกับ Ownership คนจะไม่ได้เป็นเพียงผู้รับงาน แต่เริ่มมองเห็นว่าตัวเองสามารถสร้างคุณค่าให้กับทีมและองค์กรได้อย่างไร จากจุดนั้น การเรียนรู้จะไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นเพราะ องค์กรกำหนดให้เรียน แต่กลายเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติจากความรับผิดชอบและความต้องการทำงานให้ดีขึ้น สิ่งที่ ALL NOW เรียนรู้จากการสร้างโอกาสให้คน จากประสบการณ์ขององค์กร เรามองเห็นองค์ประกอบสำคัญของการเติบโตผ่านงานจริง 4 เรื่อง Opportunity — เปิดโอกาสให้คนได้ลอง ไม่จำกัดการเรียนรู้ไว้เฉพาะสิ่งที่เคยทำหรือสิ่งที่ระบุอยู่ใน Job Description Ownership — ให้พื้นที่ในการรับผิดชอบจริง เมื่อได้รับความไว้วางใจ คนจะมีโอกาสฝึกคิด ตัดสินใจ และรับผิดชอบต่อผลลัพธ์ของตัวเอง Experimentation — เปิดพื้นที่ให้เรียนรู้จากการทดลอง การลองแล้วปรับ ไม่ได้หมายถึงความล้มเหลวเสมอไป แต่เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง Growth — เปลี่ยนประสบการณ์ให้เป็นการพัฒนา เมื่อคนได้สะท้อนสิ่งที่เกิดขึ้นและนำบทเรียนกลับไปใช้ ประสบการณ์เหล่านั้นจะค่อย ๆ กลายเป็นความสามารถใหม่
อ่านเพิ่มเติม
30 ต.ค. 2569
9
0
ท่องเว็บอย่างมั่นใจ ปลอดภัยจากภัยไซเบอร์ ทุกวันนี้ เว็บไซต์เป็นส่วนหนึ่งของการทำงานและชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นการค้นหาข้อมูล ใช้งานระบบขององค์กร หรือทำธุรกรรมออนไลน์ แต่รู้หรือไม่ว่า เพียงคลิกลิงก์ผิด กรอกข้อมูลบนเว็บไซต์ปลอม หรือดาวน์โหลดไฟล์ที่ไม่ปลอดภัย ก็อาจทำให้ข้อมูลส่วนตัวและข้อมูลขององค์กรตกอยู่ในความเสี่ยงได้ มาเรียนรู้วิธีใช้เว็บไซต์อย่างปลอดภัย ด้วยหลักการ DO’s DON’Ts ที่ทุกคนทำตามได้ง่าย ๆ ส่วนที่ 1: สิ่งที่ควรทำ (DO’s) เพื่อความปลอดภัย 1. ตรวจสอบเว็บไซต์ก่อนเข้าใช้งาน ตรวจสอบ URL ให้ถูกต้อง โดยเฉพาะชื่อโดเมนและตัวสะกดที่อาจเลียนแบบเว็บไซต์จริง สังเกตสัญลักษณ์ HTTPS และรูปแม่กุญแจ 🔒 เพื่อดูว่าการเชื่อมต่อมีการเข้ารหัส หากพบ URL ที่ผิดปกติ หรือมีการเปลี่ยนเส้นทางไปยังเว็บไซต์ที่ไม่คุ้นเคย ควรหยุดและตรวจสอบก่อนใช้งาน จำไว้: HTTPS ช่วยปกป้องข้อมูลระหว่างการส่ง แต่ไม่ได้ยืนยันว่าเว็บไซต์นั้นน่าเชื่อถือเสมอไป 2. ตั้งรหัสผ่านให้แข็งแกร่ง และเปิดใช้ MFA ใช้รหัสผ่านที่ยาวและคาดเดาได้ยาก โดยควรมีความยาวอย่างน้อย 12–16 ตัวอักษร หากระบบรองรับ ไม่ใช้รหัสผ่านเดียวกันในหลายเว็บไซต์หรือหลายระบบ เปิดใช้งาน Multi-Factor Authentication (MFA) เพื่อเพิ่มขั้นตอนการยืนยันตัวตน นอกเหนือจากการใช้รหัสผ่าน ห้ามเปิดเผยรหัสผ่านหรือรหัส OTP ให้ผู้อื่น แม้ผู้ติดต่อจะอ้างว่าเป็นเจ้าหน้าที่ก็ตาม 3. อัปเดตเว็บเบราว์เซอร์อยู่เสมอ อัปเดต Browser เช่น Chrome, Microsoft Edge หรือ Firefox ให้เป็นเวอร์ชันล่าสุด เปิดการอัปเดตอัตโนมัติ หากสามารถทำได้ ไม่เพิกเฉยต่อการแจ้งเตือนให้อัปเดต เพราะเวอร์ชันใหม่มักมีการแก้ไขช่องโหว่ด้านความปลอดภัย 4. Logout ทุกครั้งเมื่อใช้งานเครื่องคอมพิวเตอร์ร่วมกับผู้อื่น ออกจากระบบทุกครั้งหลังใช้งาน โดยเฉพาะอีเมล ระบบงาน และบัญชีที่มีข้อมูลสำคัญ ไม่บันทึกรหัสผ่านไว้บนเครื่องสาธารณะหรือเครื่องที่ใช้ร่วมกัน ปิดหน้าต่าง Browser หลังออกจากระบบ และไม่ปล่อยเครื่องไว้โดยไม่มีผู้ดูแล ส่วนที่ 2: สิ่งที่ห้ามทำ (DON’Ts) เพื่อป้องกันภัย 1. ห้ามคลิกลิงก์จากแหล่งที่ไม่น่าเชื่อถือ อย่าคลิกลิงก์จากอีเมล SMS แชต หรือโซเชียลมีเดียทันที โดยเฉพาะข้อความที่ไม่คุ้นเคยหรือมีลักษณะผิดปกติ หากต้องเข้าใช้งานเว็บไซต์ ควรพิมพ์ URL ด้วยตนเอง หรือเข้าผ่านช่องทางทางการที่ตรวจสอบแล้ว 2. ห้ามกรอก Password หรือ OTP บนเว็บไซต์ที่น่าสงสัย มิจฉาชีพอาจสร้างเว็บไซต์ปลอมให้มีหน้าตาคล้ายเว็บไซต์จริง เพื่อหลอกขโมยข้อมูลเข้าสู่ระบบ หากพบหน้าเว็บไซต์ที่ขอข้อมูลผิดปกติ หรือได้รับคำขอ OTP ที่ไม่ได้เป็นผู้ดำเนินการเอง ให้หยุดทันทีและตรวจสอบผ่านช่องทางทางการ 3. ห้ามดาวน์โหลดไฟล์จากเว็บไซต์ที่ไม่รู้จัก หลีกเลี่ยงการดาวน์โหลดไฟล์ โปรแกรม หรือส่วนขยาย Browser จากแหล่งที่ไม่น่าเชื่อถือ เพราะอาจมีมัลแวร์แฝงอยู่ หากจำเป็นต้องดาวน์โหลด ควรใช้เว็บไซต์ทางการหรือแหล่งที่องค์กรอนุมัติ 4. ห้ามหลงเชื่อ Pop-up ที่เร่งรัดหรือกดดัน ระวังข้อความ เช่น เครื่องของคุณติดไวรัส! คลิกเพื่อแก้ไขทันที บัญชีของคุณกำลังจะถูกระงับ หรือ คุณได้รับรางวัล คลิกเพื่อรับสิทธิ์ เพราะอาจเป็นกลวิธีสร้างความตื่นตระหนกเพื่อหลอกให้คลิกลิงก์ ดาวน์โหลดไฟล์ หรือเปิดเผยข้อมูล หากพบ Pop-up ที่น่าสงสัย อย่าคลิกปุ่มหรือดาวน์โหลดไฟล์ ให้ปิดหน้าต่างหรือแท็บอย่างระมัดระวัง และตรวจสอบผ่านช่องทางที่เชื่อถือได้ ส่วนที่ 3: กฎเหล็กเตือนใจ ก่อนคลิก ก่อนกรอก ก่อนโหลด ต้องตรวจสอบทุกครั้ง ก่อนคลิก: ตรวจสอบผู้ส่งและ URL ให้แน่ใจ ก่อนกรอก: ตรวจสอบเว็บไซต์และความจำเป็นในการให้ข้อมูล ก่อนโหลด: ตรวจสอบแหล่งที่มาและความน่าเชื่อถือของไฟล์ หากพบเว็บไซต์หรือพฤติกรรมที่น่าสงสัย อย่าฝืนดำเนินการต่อ ให้หยุดใช้งานและแจ้งทีม IT หรือทีม Security ขององค์กรทันที เพราะความปลอดภัยทางไซเบอร์ เริ่มต้นได้จากการตัดสินใจของเราทุกคน
อ่านเพิ่มเติม
30 ต.ค. 2569
5
0
ตั้งค่าอย่างไร? ให้ข้อมูลปลอดภัย รหัสผ่านเป็นด่านแรกในการปกป้องข้อมูลส่วนตัวและข้อมูลขององค์กร มาตั้งรหัสผ่านให้แข็งแกร่ง ลดความเสี่ยงจากการถูกแฮก ด้วย 9 วิธีง่าย ๆ ดังนี้ 1. ความยาวต้องได้ ใช้รหัสผ่านอย่างน้อย 12–16 ตัวอักษร หรือยาวตามข้อกำหนดของระบบ 2. เดายาก เลือกใช้วลีรหัสผ่าน (Passphrase) ที่ยาวและคาดเดายาก หลีกเลี่ยงคำทั่วไปหรือข้อมูลที่หาได้ง่าย 3. ไม่ใช้ซ้ำกัน ตั้งรหัสผ่านแยกกันในแต่ละบัญชี เพื่อป้องกันไม่ให้บัญชีอื่นถูกเข้าถึงเมื่อรหัสผ่านรั่วไหล 4. ไม่ใช้รหัสผ่านยอดนิยม หลีกเลี่ยงรหัสผ่านที่คาดเดาง่าย เช่น 123456, password หรือ qwerty 5. เปิดใช้งาน MFA ใช้ระบบยืนยันตัวตนหลายปัจจัย (Multi-Factor Authentication) เพื่อเพิ่มความปลอดภัยอีกชั้น 6. ไม่ใช้รหัสผ่านเริ่มต้น เปลี่ยนรหัสผ่าน Default ที่ได้รับจากระบบหรืออุปกรณ์ทันที โดยใช้รหัสผ่านที่ไม่ซ้ำกับบัญชีอื่น 7. ระวังอีเมล Phishing อย่าคลิกลิงก์หรือกรอกรหัสผ่านผ่านเว็บไซต์ที่น่าสงสัย หากต้องเปลี่ยนรหัสผ่าน ให้เข้าผ่านเว็บไซต์หรือระบบทางการโดยตรง 8. ไม่ใช้ข้อมูลส่วนตัว หลีกเลี่ยงการใช้วันเกิด เบอร์โทรศัพท์ ชื่อ หรือข้อมูลส่วนตัวที่ผู้อื่นคาดเดาได้ 9. ใช้ Password Manager ใช้เครื่องมือจัดการรหัสผ่านที่เชื่อถือได้ เพื่อสร้างและจัดเก็บรหัสผ่านที่แตกต่างกันอย่างปลอดภัย กฎเหล็กในการตั้ง Password ✅ ตั้งให้ยาวและเดายาก ✅ จำให้ได้ แต่คนอื่นเดาไม่ได้ ✅ ไม่แชร์รหัสผ่านให้ใคร ✅ ไม่ใช้รหัสผ่านซ้ำทุกบัญชี ✅ เปิด MFA ทุกครั้งที่ระบบรองรับ Password แข็งแกร่ง ข้อมูลปลอดภัย เริ่มต้นได้ที่ตัวคุณ
อ่านเพิ่มเติม
30 ต.ค. 2569
6
0
ภัยไซเบอร์ใกล้ตัวกว่าที่คิด เพียงคลิกลิงก์หรือดาวน์โหลดแอปพลิเคชันที่ไม่ปลอดภัย เงินในบัญชีอาจหายไปได้โดยไม่รู้ตัวมารู้เท่าทันกลโกงของมิจฉาชีพ พร้อมเรียนรู้วิธีป้องกันเงินในบัญชีให้ปลอดภัยกับ "รู้ทันไซเบอร์กับ AXONS EP.01: การป้องกันโดนดูดเงินจากมือถือ เพื่อให้ทุกคนใช้งานมือถือได้อย่างมั่นใจและปลอดภัย"https://www.youtube.com/watch?v=Lf5o3kHlw4I
อ่านเพิ่มเติม